MJKM-CALC-RC-UMAX-0 Ugięcie elementów żelbetowych

SymbolDataOpis
010.2026Wydanie pierwsze.

Kroki obliczeniowe

1

Dane wejściowe

Użytkownik wybiera tryb pracy, przekrój i inne dane wejściowe. Tryb pracy pozwala na wyznaczenie ugięcia SGU dla zadanego zbrojenia lub obliczenie najmniejszego zbrojenia spełniającego SGU.

2

Obliczenie ugięcia

Obliczane jest ugięcie dla zadanego zbrojenia lub dobierane jest zbrojenie (średnica i liczba prętów) dla najmniejszego spełniającego SGU. Przy obliczeniach ugięcia można zdefiniować warunki reologiczne betonu (pełzanie i skurcz).

3

Sprawdzenie SGU

Obliczany jest stopień wykorzystania warunku SGU η = uz,final/uz,lim.

Co oblicza kalkulator?

  • moment rysujący,
  • wysokość strefy ściskanej w stanie niezarysowanym i zarysowanym — faza Ia i IIa,
  • naprężenie w zbrojeniu rozciąganym i ściskanym oraz naprężenia w betonie,
  • wpływ pełzania i skurczu na ugięcia,
  • ugięcie końcowe,
  • stopień wykorzystania SGU.

Jakie dane wejściowe wykorzystuje kalkulator?

Przekrój
charakterystyki geometryczne przekroju
Zbrojenie
pole przekroju zbrojenia rozciąganego
Materiał
klasa i reologia betonu oraz gatunek stali zbrojeniowej
Oddziaływanie
schemat statyczny i typ obciążenia (krótkotrwałe lub długotrwałe)

Podstawy teoretyczne

Metoda obliczeniowa

Kalkulator wyznacza ugięcie w SGU w przekroju żelbetowym poddanego zginaniu. Obliczenia są prowadzone metodą dokładną według normy [1]. Zastosowano opisane podejście dwukrotnego obliczenia: ugięcie wyznacza się dla przekroju niezarysowanego (faza Ia) i zarysowanego (faza IIa), a wartość pośrednią otrzymuje się przez interpolację współczynnika dystrybucji, ζ (wyznaczany dla przekroju z największym przęsłowym momentem zginającym, MEk). Kalkulator nie realizuje dokładniejszego całkowania numerycznego krzywizn w przekrojach gęsto rozmieszczonych wzdłuż elementu.

Gdy moment zginający jest mniejszy od momentu rysującego MEk < Mcr, przekrój jest traktowany jako niezarysowany. Równość MEk = Mcr rozpoczyna analizę przekroju zarysowanego.

Można zdefiniować odkształcenia skurczowe i uwzględnić wpływ ugięcia od skurczu betonu. W obliczeniach bierze się pod uwagę jedynie ugięcie skurczem zwiększające ugięcie od obciążeń zewnętrznych. W przypadku gdy ugięcie od skurczu jest przeciwne (np. gdy zbrojenie ściskane jest większe od rozciąganego) to przyjmuje się tę składową ugięcia równą 0.

Dla obciążeń krótkotrwałych przyjmuje się brak pełzania (φeff = n.d.), a dla obciążeń długotrwałych można zdefiniować wartość współczynnika pełzania φeff.

W kalkulatorze wykorzystano klasyczne wzory belkowe (belka Bernoulliego) dla prętów pryzmatycznych o stałej sztywności EI.

Strzałka ugięcia umax wyznaczana jest analitycznie dla danego schematu statycznego, typu obciążenia oraz innych danych wejściowych.

Warunek SGU jest sprawdzany przez porównanie ugięcia obliczonego z ugięciem dopuszczalnym.

Ugięcie elementów żelbetowych [1–3]

Poniżej przedstawiono najważniejsze wzory obliczeniowe wg normy [1] oraz literatury [2, 3].

Charakterystyki przekroju betonowego oraz żelbetowego w fazach Ia i IIa

WielkośćPrzekrój betonowyPrzekrój żelbetowy niezarysowany (faza Ia)Przekrój żelbetowy zarysowany (faza IIa)
Pole przekroju An.d.
AIa=bh+α(As1+As2)
n.d.
Oś obojętna xn.d.
xIa=bhh2+α(As1d+As2a2)AIa
xIIa=αb[−(As1+As2)++(As1+As2)2+2bα(As1d+As2a2)]
Moment bezwładności I
Ic=bh312
IIa=Ic+bh(h2−xIa)2++α[As1(d−xIa)2+As2(a2−xIa)2]
IIIa=bxIIa33+αAs1(d−xIIa)2+αAs2(xIIa−a2)2
Wskaźnik przekroju Wc
Wc=bh26
n.d.n.d.

Wpływ pełzania

Efektywny moduł betonu

Ec,eff=Ecm1+φeff

Efektywny współczynnik sprowadzenia przekroju

αe,eff=EsEc,eff

Ugięcia w fazach Ia i IIa

Ugięcie przekroju niezarysowanego (faza Ia)

uIa=uzEcmIcEc,effIIa

Ugięcie przekroju zarysowanego (faza IIa)

uIIa=uzEcmIcEc,effIIIa

Wpływ skurczu

Krzywiznę spowodowaną skurczem

κcs=1rcs=εcsαeSI

Ugięcie spowodowane skurczem

uz,cs,i=max(αcsκcs,iL2;0 mm)

Współczynnik dystrybucji, ugięcie końcowe i warunek SGU

Moment rysujący

Mcr=fctmWc

Współczynnik dystrybucji

ζ=max(0;1−β(McrMEk)2)

Ugięcie od obciążeń zewnętrznych

uz,Ia–IIa=(1−ζ)uIa+ζuIIa

Ugięcie od skurczu

uz,cs=(1−ζ)uz,cs,Ia+ζuz,cs,IIa

Ugięcie końcowe

ufinal=uz,Ia–IIa+uz,cs

Dopuszczalne ugięcie

ulim=LX

Warunek ugięcia

η=ufinalulim

Założenia modelu

  • Zbrojenie As1 jest zbrojeniem rozciąganym, a zbrojenie As2 jest zbrojeniem ściskanym.
  • Zbrojenie rozciągane As1 jest zbrojeniem w przęśle o największym momencie zginającym.
  • Ugięcie podstawowe jest przeliczane oddzielnie dla sztywności przekroju niezarysowanego ze zbrojeniem oraz przekroju zarysowanego.
  • Zastosowano podejście dwukrotnego obliczenia: ugięcie wyznacza się dla przekroju niezarysowanego (faza Ia) i zarysowanego (faza IIa), a wartość pośrednią otrzymuje się przez interpolację współczynnika dystrybucji ζ.
  • Współczynnik dystrybucji ζ wyznacza się dla przekroju z największym przęsłowym momentem zginającym MEk.
  • Dla wspornika przekrojem decydującym dla ζ jest przekrój przy utwierdzeniu.
  • Model stosuje globalne przeliczenie ugięcia bez całkowania zmiennej krzywizny po długości; zarysowanie przekrojów podporowych nie jest w nim osobno modelowane.
  • Współczynnik pełzania φeff uwzględnia się we wzorze na zmodyfikowany moduł Younga Ec,eff; dla obciążenia krótkotrwałego φeff = 0.
  • Przyjmuje się, że skurcz betonu powoduje w przekroju własną krzywiznę κcs, wyznaczaną z właściwości przekroju żelbetowego i nierównomiernego rozmieszczenia zbrojenia. Przyjęto uproszczenie, że krzywizna ta jest stała na całej długości elementu.
  • Ujemna wartość ugięcia od skurczu jest pomijana w obliczeniach. Przyjmuje się w takim przypadku ugięcie = 0.
  • Kalkulator uwzględnia wyłącznie wpływ skurczu na ugięcie; nie wyznacza momentów więzowych, naprężeń, zarysowania ani innych skutków skrępowania odkształceń skurczowych.
  • Ugięcia wyznaczono w modelu belki według teorii Bernoulliego. Nie uwzględniono deformacji od ścinania, tj. wpływu opisywanego teorią belek Timoszenki.
  • W obliczeniach nie uwzględniono ciężaru własnego belki.

Zakres stosowania wyników

Kalkulator stanowi narzędzie wspomagające obliczenia konstrukcyjne. Przed wykorzystaniem wyników w dokumentacji projektowej należy zweryfikować dane wejściowe, założenia obliczeniowe oraz otrzymane wyniki przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia i kwalifikacje.

Schematy statyczne

L.p.Schemat statycznyStrzałka ugięcia uzMaksymalny moment zginający w przęśle MEk
1
Schemat:Belka swobodnie podparta
Obciążenie:Równomiernie rozłożone qEk
Belka swobodnie podparta z obciążeniem równomiernym q Ek
uz=5384·qEk·L4EcmIc
MEk=qEkL28
2
Schemat:Belka jednostronnie utwierdzona
Obciążenie:Równomiernie rozłożone qEk
Belka jednostronnie utwierdzona z obciążeniem równomiernym q Ek
uz≈1185·qEk·L4EcmIc
MEk=9qEkL2128
3
Schemat:Belka obustronnie utwierdzona
Obciążenie:Równomiernie rozłożone qEk
Belka obustronnie utwierdzona z obciążeniem równomiernym q Ek
uz=1384·qEk·L4EcmIc
MEk=qEkL224
4
Schemat:Wspornik
Obciążenie:Równomiernie rozłożone qEk
Wspornik z obciążeniem równomiernym q Ek
uz=18·qEk·L4EcmIc
MEk=qEkL22
5
Schemat:Belka swobodnie podparta
Obciążenie:Siła skupiona PEk w środku rozpiętości
Belka swobodnie podparta z siłą P Ek w środku
uz=148·PEk·L3EcmIc
MEk=PEkL4
6
Schemat:Belka jednostronnie utwierdzona
Obciążenie:Siła skupiona PEk w środku rozpiętości
Belka jednostronnie utwierdzona z siłą P Ek w środku
uz≈2,24240·PEk·L3EcmIc
MEk=5PEkL32
7
Schemat:Belka obustronnie utwierdzona
Obciążenie:Siła skupiona PEk w środku rozpiętości
Belka obustronnie utwierdzona z siłą P Ek w środku
uz=1192·PEk·L3EcmIc
MEk=PEkL8
8
Schemat:Wspornik
Obciążenie:Siła skupiona PEk na końcu
Wspornik z siłą P Ek na końcu
uz=13·PEk·L3EcmIc
MEk=PEkL
9
Schemat:Własne uz i MEk
Obciążenie:Dane użytkownika
uz=dana użytkownika
MEk=dana użytkownika

Ugięcie od skurczu

L.p.Warunki podparciaUgięcie od skurczuWspółczynnik do obliczeń ugięcia
1
Schemat:Belka swobodnie podparta
Belka swobodnie podparta — schemat bez obciążenia
ucs,max=18κcsL2
αcs=18
2
Schemat:Belka jednostronnie utwierdzona
Belka jednostronnie utwierdzona — schemat bez obciążenia
ucs,max=127κcsL2
αcs=127
3
Schemat:Belka obustronnie utwierdzona
Belka obustronnie utwierdzona — schemat bez obciążenia
ucs,max=0
αcs=0
4
Schemat:Wspornik
Wspornik — schemat bez obciążenia
ucs,max=12κcsL2
αcs=12
5
Schemat:Własne uz i MEk
ucs,max=αcsκcsL2
αcs=dana użytkownika

Opis symboli

qEk, PEk
charakterystyczne obciążenie równomierne lub siła skupiona
L, X
rozpiętość lub długość elementu oraz mianownik dopuszczalnego ugięcia L/X
b, h
szerokość i wysokość przekroju
d, a1, a2
wysokość użyteczna przekroju, odległości osi zbrojenia rozciąganego i ściskanego od odpowiednich krawędzi przekroju
n1, n2, ϕs1, ϕs2
liczba sztuk i średnice prętów zbrojeniowych rozciąganych i ściskanych
sclear, smin
prześwit między prętami i wymagany prześwit minimalny
As1, As2
pola zbrojenia rozciąganego i ściskanego
AIa
pole przekroju sprowadzonego w fazie Ia
Wc
wskaźnik przekroju betonowego
Ecm, Ec,eff, Es
średni i efektywny moduł betonu oraz moduł stali
αe, αe,eff, α
współczynniki sprowadzenia przekroju (zbrojenia do betonu)
fctm, fck
średnia wytrzymałość betonu na rozciąganie oraz charakterystyczna wytrzymałość betonu na ściskanie
fyk
charakterystyczna granica plastyczności stali zbrojeniowej
φeff
efektywny współczynnik pełzania
MEk, Mcr
reprezentatywny moment od obciążenia i moment rysujący
xIa, xIIa
położenie osi obojętnej w fazach Ia i IIa
Ic, IIa, IIIa
momenty bezwładności przekroju betonowego oraz przekrojów żelbetowych w fazach Ia i IIa
IIa–IIa, Ifinal
zastępcze momenty bezwładności
σs1, σs2, σc
naprężenia w zbrojeniu rozciąganym i ściskanym oraz w betonie
εcs
odkształcenie skurczowe betonu
SIa, SIIa
momenty statyczne zbrojenia względem osi obojętnych dla faz Ia i IIa
κcs,Ia, κcs,IIa, κcs
krzywizny skurczowe faz Ia i IIa oraz krzywizna interpolowana
αcs
współczynnik przeliczenia stałej krzywizny skurczowej na ugięcie danego układu podpór
ζ
współczynnik dystrybucji
β
współczynnik zależny od typu obciążenia
uz
ugięcie podstawowe wynikające ze schematu statycznego
uIa, uIIa, uz,Ia–IIa
ugięcia faz Ia i IIa oraz ugięcie po interpolacji faz
uz,cs,Ia, uz,cs,IIa, uz,cs
fazowe i interpolowane ugięcia od skurczu
ufinal, ulim
ugięcie końcowe i dopuszczalne
η
stopień wykorzystania SGU

Bibliografia

  • [1] EN 1992-1-1 Eurokod 2: Projektowanie konstrukcji z betonu. Reguły ogólne i reguły dla budynków.
  • [2] M. Knauff, A. Golubińska, P. Knyziak, Tablice i wzory do projektowania konstrukcji żelbetowych z przykładami obliczeń, PWN, Warszawa, 2014.
  • [3] A. Łapko, B. C. Jensen, Podstawy projektowania i algorytmy obliczeń konstrukcji żelbetowych, Arkady, Warszawa, 2005.

Tryb pracy

Schemat statyczny

Wybierz schemat statyczny i rodzaj obciążenia.

Reologia betonu (pełzanie i skurcz)

Typ obciążenia
Współczynnik pełzania φeff [-]
Uwzględnij skurcz
Odkształcenie skurczowe
εcs [×10−4]

Przekrój

Przekrój prostokątny b x h (szerokość x wysokość).

Dane ogólne

qEk [kN/m]
Rozpiętość L [m]
Szerokość b [mm]
Wysokość h [mm]
Odległość osiowa a1 [mm]
Średnica prętów ϕs1 [mm]
Liczba prętów n1 [-]
Odległość osiowa a2 [mm]
Średnica prętów ϕs2 [mm]
Liczba prętów n2 [-]
Dopuszczalne ugięcie L/X [-]
Klasa betonu
Gatunek stali zbrojeniowej

Przebieg obliczeń

Pełny zapis wzorów, podstawień i wyników

Zestawienie wyników

Porównanie wariantów

Obliczenia dla innych średnic zbrojenia ϕs1, ϕs2 dla zbliżonej wartości przyjętego pola przekroju zbrojenia As1,prov, As2,prov.

Warianty spełniające SGU

MEk = — kNm

Warianty niespełniające SGU

MEk = — kNm

Kontakt

Jeśli masz pytania dotyczące działania kalkulatora, dostrzeżesz błąd w algorytmie lub masz pomysł na usprawnienie lub dodatkową funkcję, napisz na adres
pomoc@mjkm.com.pl

Każda konstruktywna uwaga pomaga dalej rozwijać narzędzie i poprawiać jego jakość.

Informacje o kalkulatorze